مسواك هنگام وضو
امام صادق عليه السلام مي فرمايند: از سفارش هاي رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم به اميرالمومنين علي بن ابيطالب عليه السلام اين بود : عليك بالسواك عند كل وضو(25 ) .
« بر تو باد مسواك زدن هنگام وضو گرفتن » آنقدر مسواك زدن هنگام وضوگرفتن ارزش و اهميت دارد كه رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم فرموده اند : لولا ان اشق علي امتي لامرتهم بالسواك عند وضو كل صلاته : اگر سخت و مشكل نبود و امت در مشقت نمي افتادند آنها را به مسواك زدن به هنگام هر وضوي نماز امر مي كردم .
مرحوم شيخ حر عاملي صاحب وسائل الشيعه بعد از ذكر اين روايت مي نويسد : مقصود از امر در اين حديث وجوب است چون استحباب اين كار قطعي و ثابت شده است .
در تاكيد مسواك زدن هنگام هر وضو پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله وسلم فرموده اند : السواك شطر الوضو مسواك زدن بخشي از وضو است .
مسواك زدن و نماز
« نماز » بزرگ ترين عبادت دائمي روزانه هر مسلمان است و پيوسته هر مسلمان در شبانه روز پنج وعده روبه قبله به نماز مي ايستد. علاوه بر مسواك در هنگام وضو براي برپايي نمازها نيز مسواك مستحب است . رفتار و گفتار پيامبر اعظم حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم پيش از اقامه نمازها در راستاي تشويق و راهنمايي پيروان خويش بر مسواك زدن قرار داشته است . مرحوم شيخ صدوق نقل كرده است : كان النبي صلي الله عليه وآله وسلم يستاك لكل صلاه پيامبر براي هر نماز مسواك مي كرد.
در وصاياي رسول خدا به حضرت علي عليه السلام چنين آمده است : عليك بالسواك لكل صلاه : بر تو باد به مسواك براي هر نماز .
پيامبر اسلام فرموده اند : ركعتين بالسواك احب الي الله عزوجل من سبعين ركعه بغير سواك . خداي متعال دو ركعت نماز با مسواك را بيشتر از هفتاد ركعت بدون مسواك دوست دارد .
مسواك زدن و قرآن
« قرآن » معجزه قولي جاويدان و ابدي پيامبر اعظم و آخرين و بزرگترين راهنماي بشريت به سوي سعادت حقيقي و كمال الهي است . تاكيد بر قرائت اين كتاب آسماني با دهان مسواك زده بيانگر اهميت بهداشت دهان و دندان از منظر قرآن كريم و آورنده آن حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم است .
ابان خياط از قول امام صادق عليه السلام نقل مي كند كه رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم فرمودند : نظفوا طريق القرآن قيل يا رسول الله و ما طريق القرآن قال افواهكم قيل بماذا قال بالسواك . طريق و راه قرآن را پاكيزه كنيم پرسيده شد طريق قرآن كدام است فرمودند : دهانهاي شما پرسيده شد با چه چيز دهان را پاكيزه كنيم فرمودند : با مسواك . پيامبراسلام صلي الله عليه وآله وسلم فرمودند : افواهكم طريق من طرق ربكم فاحبها الي الله اطيبها ريحا فطيبوها بما قدرتم عليه : دهانهاي شما راهي از راههاي پروردگارتان است . بهترين دهانها آن دهاني است كه از همه خوشبوتر باشد پس دهانهايتان را به ميزان توانايي پاك كنيد .
دهان هايتان را پاكيزه كنيد زيرا دهان هايتان راه قرائت قرآن است .
اداب و چگونگي مسواك زدن
در تعليمات دين جامع و جهاني و جاويدان پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله وسلم حتي به شيوه و كيفيت مسواك كردن نيز توجه شده است و سيره و روش مسواك نمودن پيامبر و راهنمايي هاي آن حضرت پيرامون آداب مسواك در قالب احاديث نبوي در كتاب هاي حديثي ذكر شده است . درباره روش مسواك زدن پيامبر چنين آمده است : كان النبي صلي الله عليه وآله وسلم اذا استاك استاك عرضا زماني كه پيامبر مسواك مي زد عرضي و به عرض دندآنهامسواك مي زد.
درباره مسواك با چوب درخت زيتون فرموده اند : نعم السواك الزيتون من شجره مباركه و يذهب بالحفر و هو سواكي وسواك الانبيا قبلي : زيتون مسواك خوب از درخت مباركي است فساد دندان را مي برد و آن مسواك من و مسواك پيامبران پيش از من است .
پيامبر اعظم به ياران خويش در آموزش روش مسواك فرموده اند : استاكوا عرضا ولاتستاكوا طولا : عرضي مسواك بزنيد و طولي مسواك نزنيد!


